दिपे सार्की: संघर्ष, इमानदारिता र परिवारको आशामा बाँचेको एउटा जीवन

बाजुराको दुर्गम भूगोल, अभाव र कठिन जीवनका बीच जन्मिएका मानिसका कथा केवल व्यक्तिगत कथा हुँदैनन्। ती कथाभित्र एउटा परिवारको संघर्ष, समाजको वास्तविकता, देशप्रतिको योगदान र जीवनसँगको निरन्तर लडाइँ लुकेको हुन्छ। यस्तै संघर्ष र समर्पणको जीवन बाँचेका एक व्यक्ति हुन्—दिपे सार्की।

बाजुरा जिल्लाको साविक बाँध गाविस, हाल हिमाली गाउँपालिका–६ मा जन्मिनुभएका दिपे सार्की बाल्यकालदेखि नै अनुशासित, इमानदार, मेहनती र सरल स्वभावका व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो। गरिब परिवारमा जन्मिएका उहाँले बाल्यकालदेखि नै अभाव र दुःखलाई नजिकबाट देख्नुभयो। परिवार पाल्नुपर्ने जिम्मेवारी, भाइबहिनी र आफन्तप्रतिको दायित्व तथा आफ्नो भविष्य निर्माण गर्ने चाहनाले उहाँलाई सानै उमेरदेखि संघर्ष गर्न सिकायो।

उहाँ परिवारका कान्छा भाइमध्ये पर्नुहुन्थ्यो। गरिबीले धेरै सपना पूरा गर्न नदिए पनि उहाँको मनमा एउटा दृढ संकल्प थियो—परिवारलाई दुःखबाट माथि उठाउने, आफ्नो खुट्टामा उभिने र इमानदार श्रम गरेर जीवन चलाउने। उहाँले कठिन परिस्थितिका बीच शिक्षा हासिल गर्नुभयो। एसएलसीसम्मको अध्ययन पूरा गरेपछि जीवनमा नयाँ बाटो रोज्ने क्रममा उहाँ नेपाली सेनामा प्रवेश गर्नुभयो।

त्यो निर्णय केवल रोजगारी प्राप्त गर्ने निर्णय थिएन; त्यो उहाँको जीवनको एउटा नयाँ अध्याय थियो। नेपाली सेनाको सेवामा समर्पित जीवन नेपाली सेनामा प्रवेश गरेपछि दिपे सार्कीले आफ्नो जीवनको लामो समय राष्ट्रसेवामा बिताउनुभयो। अनुशासन, इमानदारी, जिम्मेवारी र कर्तव्य नेपाली सेनाको मूल चरित्र हो। उहाँले पनि त्यही अनुशासनलाई आफ्नो जीवनको आधार बनाउनुभयो।

जागिरको सिलसिलामा उहाँले देशका विभिन्न ठाउँमा बसेर आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नुभयो। एक ठाउँमा मात्र सीमित भएर होइन, देशका विभिन्न भूभागमा पुगेर राष्ट्रसेवा गर्नुभयो। परिवारबाट टाढा रहनुपरे पनि आफ्नो कर्तव्यलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्नुभयो। एक सैनिकका लागि परिवारबाट टाढा बस्नु सामान्य कुरा भए पनि त्यसको पीडा परिवारका लागि सहज हुँदैन। श्रीमती, छोराछोरी, आमाबुवा र आफन्तलाई छोडेर लामो समयसम्म कर्तव्यमा रहनुपर्ने बाध्यता हुन्छ। तर दिपे सार्कीले यही जिम्मेवारीलाई आफ्नो जीवनको अभिन्न हिस्सा बनाउनुभयो।

उहाँको जीवनमा परिवार र राष्ट्रसेवा दुवै महत्वपूर्ण थिए। परिवारको भविष्य सुरक्षित बनाउन उहाँले आफ्नो जवानी, समय र श्रम राष्ट्रसेवामा समर्पित गर्नुभयो। तीन सन्तानको भविष्यका लागि गरिएको संघर्ष दिपे सार्कीको पारिवारिक जीवन पनि संघर्षकै बीच अघि बढ्यो। विवाहपछि उहाँ र उहाँकी श्रीमतीबाट तीन सन्तान जन्मिए—जेठी छोरी, माइली छोरी र कान्छो छोरा तीन सन्तानको जन्मसँगै उहाँको जिम्मेवारी अझ बढ्यो। छोराछोरीलाई राम्रो शिक्षा दिने, उनीहरूको पालनपोषण गर्ने र भविष्य सुरक्षित बनाउने सपना उहाँको मनमा थियो।

गरिब परिवारमा जन्मिएका मानिसका लागि आफ्ना सन्तानलाई राम्रो भविष्य दिनु सबैभन्दा ठूलो सपना हुन्छ। दिपे सार्कीले पनि यही सपना बोकेर जीवनभर मेहनत गर्नुभयो। छोराछोरीको पढाइ, कपडा, खाना, स्वास्थ्य र दैनिक आवश्यकताका लागि उहाँले आफ्नो पसिना बगाउनुभयो। सैनिक सेवाबाट प्राप्त आम्दानीको ठूलो हिस्सा परिवारको भविष्य बनाउन खर्च गर्नुभयो। उहाँ आफैंले दुःख सहनुभयो, तर छोराछोरीले दुःख नपाऊन् भन्ने चाहनुभयो। आज उहाँका छोराछोरीले बुवाको बाटो हेर्दै गर्दा यही प्रश्न मनमा आउँछ—
“बुवाले हाम्रो भविष्यका लागि यति धेरै संघर्ष गर्नुभयो, आज हामीले बुवाको अनुहार कहिले देख्न पाउने?” यो प्रश्नको उत्तर आज पनि परिवारसँग छैन।

रसुवामा खटिएको जिम्मेवारी नेपाली सेनाको सेवाको क्रममा दिपे सार्कीलाई रसुवा जिल्लामा खटाइएको थियो। नेपाल–चीन सीमासँग जोडिएको संवेदनशील क्षेत्रका रूपमा रहेको रसुवामा शान्ति सुरक्षा कायम राख्ने, राष्ट्रिय सम्पत्ति तथा भौतिक संरचनाको सुरक्षा गर्ने र आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्ने काममा उहाँ संलग्न हुनुहुन्थ्यो। रसुवा जस्तो भौगोलिक रूपमा कठिन क्षेत्रमा सेवा गर्नु आफैंमा चुनौतीपूर्ण थियो। परिवारबाट टाढा, कठिन भूगोल र जिम्मेवारीपूर्ण वातावरणका बीच पनि उहाँले आफ्नो कर्तव्य निरन्तर पूरा गरिरहनुभयो।

देशको सीमा क्षेत्रमा काम गर्ने सैनिकको योगदान धेरैपटक सार्वजनिक आँखाबाट ओझेलमा पर्छ। उनीहरू चुपचाप आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गरिरहेका हुन्छन्। घरमा रहेका परिवारले भने उनीहरू सुरक्षित फर्किने प्रतीक्षा गरिरहेका हुन्छन्। दिपे सार्की पनि आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्दै परिवारमा फर्किने सपना बोकेर काम गरिरहनुभएको थियो। तर नियतिले उहाँको जीवनमा एउटा यस्तो मोड ल्यायो, जसले उहाँको परिवारलाई आजसम्म आँसुमा राखेको छ।

रोजगारीको अन्तिम चरण र नयाँ जीवनको सपना
समय बित्दै गयो। नेपाली सेनाको सेवाबाट अवकाश हुने समय पनि नजिकिँदै गयो। देशमा पर्याप्त रोजगारीको अवसर नहुँदा अवकाशपछि के गर्ने भन्ने चिन्ता उहाँमा पनि थियो।
तर उहाँ निराश भएर बस्ने मानिस हुनुहुन्नथ्यो। “अब अवकाशपछि केही काम गर्छु, परिवारलाई अझ राम्रोसँग हेर्छु, छोराछोरीको भविष्य बनाउँछु।” यस्तै सपना र योजनाका साथ उहाँ अगाडि बढिरहनुभएको थियो।

जीवनभर अरूका लागि मेहनत गरेका दिपे सार्की अवकाशपछि आफ्नै परिवारसँग केही समय बिताउने, छोराछोरीसँग बस्ने र बाँकी जीवन परिवारको सुखका लागि समर्पित गर्ने सोचमा हुनुहुन्थ्यो। उहाँका साथीहरू आज पनि उहाँलाई सम्झन्छन्। उनीहरूका सम्झनामा दिपे सार्की केवल एक सैनिक होइनन्—उहाँ इमानदार साथी, जिम्मेवार सहकर्मी, सरल स्वभावका मानिस र समाजप्रति माया राख्ने व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो।

उहाँको निष्ठा र इमानदारिता नै उहाँको सबैभन्दा ठूलो परिचय बनेको छ। आज आमा रोइरहेकी छन्—“मेरो छोरो फर्किन्छ”
आज दिपे सार्कीको परिवारको अवस्था शब्दमा बयान गर्न कठिन छ। एउटी आमाका लागि आफ्नो छोरा हराउनु संसारकै ठूलो पीडा हो। आमा आज पनि बाटो हेर्दै हुनुहुन्छ।
उहाँको मनमा एउटै विश्वास छ—“मेरो छोरो एकदिन ।